Σε μια περίοδο όπου η διαχείριση των απορριμμάτων στην Πελοπόννησο εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα της Αυτοδιοίκησης, ο ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου παρουσίασε τη Δευτέρα 8 Δεκεμβρίου 2025, στην Τρίπολη το νέο Ολιστικό Σχέδιο Ανακύκλωσης της Περιφέρειας Πελοποννήσου, σε κοινή συνεδρίαση με το Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΕΔ (Περιφερειακή Ένωση Δήμων). Η παρουσία του Γενικού Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων, Μανώλη Γραφάκου, προσέδωσε θεσμικό βάρος σε μια συνάντηση που συγκέντρωσε δημάρχους και εκπροσώπους φορέων απ’ όλη την Περιφέρεια.
Ένα σχέδιο «οδικός χάρτης» – όπως λέει ο ΦΟΔΣΑ
Ο πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ, Γιάννης Σμυρνιώτης, παρουσίασε ένα σχέδιο που –όπως τόνισε– έχει ήδη λάβει θετική γνωμοδότηση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πυρήνα του νέου περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων.
Ο κ. Σμυρνιώτης υποστήριξε ότι οι τρεις υφιστάμενες μονάδες, σχεδιασμένες το 2011 για σύμμεικτα απορρίμματα, δεν συμβαδίζουν πλέον με τις ευρωπαϊκές επιταγές και πρέπει να μετατραπούν σε μονάδες ανάκτησης και ανακύκλωσης. «Η φιλοδοξία μας είναι να προχωρήσουμε σε επενδύσεις που θα επιτρέψουν στην Περιφέρεια να πετύχει τους στόχους της Ε.Ε. στην κυκλική οικονομία και στην προστασία του περιβάλλοντος» σημείωσε, δίνοντας το στίγμα ενός σχεδίου που χαρακτηρίστηκε ως σημείο επανεκκίνησης.
Υπέρ των δήμων –αλλά με ποιο κόστος;
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος του ΦΟΔΣΑ, Δημήτρης Καμπόσος, ο οποίος υπογράμμισε πως ο Φορέας λειτουργεί ως «ανάχωμα» ανάμεσα στους δήμους και την εταιρεία που διαχειρίζεται σήμερα το σύστημα, με στόχο τη μείωση των οικονομικών επιβαρύνσεων.
Παράλληλα, έθεσε ως βασική επιδίωξη την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων για ενίσχυση των δήμων, ειδικά στη συλλογή και μεταφορά απορριμμάτων.
Ωστόσο, ο Δήμαρχος Σπάρτης, Μιχάλης Βακαλόπουλος, εξέφρασε ενστάσεις, τονίζοντας ότι οι δήμοι έχουν ήδη επιβαρυνθεί σημαντικά σε προσωπικό, υποδομές και κόστος, ζητώντας ένα σύστημα «λειτουργικό, χωρίς νέες οικονομικές υποχρεώσεις».
Οι δήμοι ζητούν λύσεις –όχι άλλα βάρη
Ο Δήμαρχος Καλαμάτας και πρόεδρος της ΠΕΔ, Θανάσης Βασιλόπουλος, υπενθύμισε ότι το πρώτο μεγάλο σχέδιο ολοκληρωμένης διαχείρισης είχε παρουσιαστεί στην Καλαμάτα το 2013, όμως η καθυστέρηση εφαρμογής του άφησε την Περιφέρεια εκτεθειμένη για χρόνια.
Σήμερα, είπε, η Πελοπόννησος διαθέτει εργοστάσια που λειτουργούν και επτά νέες μονάδες υπό κατασκευή, αλλά το κόστος παραμένει υψηλό για τους πολίτες.
«Το ζητούμενο είναι η μείωση των απορριμμάτων και του κόστους. Πρέπει να δούμε πώς το νέο σχέδιο θα προσφέρει πραγματικά οφέλη στους δήμους και καλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα» τόνισε.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Τρίπολης, Κώστας Τζιούμης, επικεντρώθηκε στις αδυναμίες του σημερινού συστήματος ανακύκλωσης. «Οι μπλε κάδοι δεν λειτουργούν όπως θα θέλαμε. Πρέπει να αξιολογήσουμε κόστος, δυνατότητες και στόχους του νέου σχεδίου ώστε να πετύχουμε πραγματικά αποτελέσματα».
Κριτική: «Νέο σύστημα, αλλά ίδια κατάληξη – στην πόρτα της ΤΕΡΝΑ»
Παρά την επίσημη κυβερνητική παρουσία και τις θετικές τοποθετήσεις για το νέο σχέδιο, δεν έλειψαν οι κριτικές.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα και μερίδα παρευρισκομένων, το νέο σχέδιο ανακύκλωσης εκλαμβάνεται ως ένα παράλληλο σύστημα διαχείρισης, στο οποίο τα ανακυκλώσιμα –ανεξαρτήτως συλλογής– θα εξακολουθούν να καταλήγουν στις εγκαταστάσεις της ΤΕΡΝΑ, με κόστος που θα επιβαρύνει τους πολίτες.
Η συμμετοχή της Ελληνικής Εταιρείας Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) στο νέο μοντέλο φαίνεται να αφορά κυρίως τους 18 μεγαλύτερους δήμους της Περιφέρειας, ενώ για οκτώ μικρότερους –όπως Γορτυνία, Νότια Κυνουρία, Ελαφονήσι– δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί σαφώς ο τρόπος συλλογής και μεταφοράς.
Όπως τεκμαίρεται από ορισμένες απόψεις που εκφράστηκαν, η διαχείριση των απορριμμάτων στην Πελοπόννησο «θυμίζει τον μύθο του Σίσυφου», με συνεχείς αλλαγές σχεδίων, καθυστερήσεις και οικονομικές επιβαρύνσεις, ενώ εξακολουθεί να υπάρχει η σκιά του ΣΔΙΤ που για χρόνια δεν ολοκληρώθηκε και δεν χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ένα σχέδιο που έφτασε… τελευταία στιγμή
Αξιοσημείωτο είναι πως το Ολιστικό Σχέδιο εστάλη στους δημάρχους λίγες μόνο ώρες πριν από τη συνεδρίαση, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο υπήρξε ο απαιτούμενος χρόνος για ουσιαστική μελέτη και προετοιμασία.
Το συμπέρασμα: Νέα αρχή ή επανάληψη ενός κύκλου;
Η παρουσίαση του Ολιστικού Σχεδίου Ανακύκλωσης προσφέρει μια υπόσχεση εκσυγχρονισμού και προσαρμογής στα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Ωστόσο, η εμπιστοσύνη των δήμων –και κυρίως των πολιτών– παραμένει εύθραυστη, ύστερα από χρόνια καθυστερήσεων, ατελών υποδομών και υπέρογκου κόστους διαχείρισης.
Δημ. Μητρόπουλος
